Điện Biên TV - Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, đã có biết bao những người lính cả của ta và của địch bị nhiễm chất độc hóa học do chính quân địch rải trên chiến trường Việt Nam. Chỉ đến khi hòa bình lập lại, trở về với cuộc sống đời thường, thấy sức khỏe bị suy giảm, mắc những căn bệnh quái ác hay sinh ra những người con, người cháu dị dạng... họ mới biết mình bị nhiễm chất độc hóa học. Nỗi đau về thể xác đã là một nỗi đau không hề dễ chịu, song nỗi đau về tinh thần còn lớn gấp bội, vẫn ngày ngày dày vò tâm can những người lính ấy. Đó có lẽ là một sự bất công không phải do số phận tạo nên, mà chính bởi những tội ác của chiến tranh đối với những con người đã một thời "Quyết tử vì Tổ quốc quyết sinh".

Còn đó những nỗi đau tố cáo tội ác chiến tranh

Cùng đoàn Hội Chữ thập đỏ tỉnh tới thăm, tặng quà gia đình ông Nguyễn Xuân Thắng (Thôn Chế Biến 1, xã Thanh Luông, huyện Điện Biên) nhân dịp sắp tới Ngày nạn nhân chất độc màu da cam, chúng tôi không khỏi ngậm ngùi trước hoàn cảnh của ông. Từng tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị ác liệt, trở về địa phương với thân hình lành lặn những tưởng như thế đã là một hạnh phúc lớn lao, khi mà có biết bao đồng đội của ông đã phải bỏ lại một phần máu thịt của mình nơi trận mạc hay không thể giữ được hơi thở để mà tận hưởng niềm vui chiến thắng khi quân ta đánh thắng quân địch. Thế rồi người trai Thái Bình ấy kết hôn, nghe theo lời kêu gọi của Đảng, Nhà nước, hai vợ chồng cùng đưa nhau lên Điện Biên xây dựng kinh tế mới; biết bao khó khăn, vất vả dường như chẳng thấm tháp gì với một người lính và tin vui vợ mang bầu, song cũng thật éo le, đứa con họ sinh ra đã sớm vội lìa trần. Đôi mắt người đàn ông từng chẳng màng tới sự sống hay cái chết trong chiến tranh ầng ậng nước, ông nói: "Vợ chồng tôi 5 lần sinh con và cũng từng ấy lần quặn thắt cõi lòng khi phải chứng kiến những đứa con do chính mình sinh ra sớm phải lìa đời". Cũng chỉ tới lúc đó ông Thắng mới biết mình bị nhiễm chất độc da cam. Cùng bởi nhiễm chất độc này mà sức khỏe của ông Thắng bị suy giảm rất nhiều, ông thường xuyên bị khó thở, tức ngực. Trong ngôi nhà tình nghĩa rộng vài chục m2, hai mái đầu bạc không khỏi chạnh lòng khi tuổi đã cao mà lại không có người phụng dưỡng lúc tuổi già.

Ông Lê Xuân Chinh và cháu gái Bảo Ngọc bị di chứng chất độc màu da cam từ ông.

Gia đình ông Trần Văn Thắng và bà Nguyễn Thị Nầm (trú tại đội 2, xã Thanh Yên, huyện Điện Biên), sinh được 6 người con thì có 2 người bị nhiễm chất độc màu da cam từ cha. Trần Văn Mạnh (SN 1982) và Trần Văn Toàn (SN 1985) do nhiễm chất độc da cam nên trí tuệ không được minh mẫn, lúc thì tỉnh lúc lại khùng khùng, điên điên không thể tự chăm sóc cho bản thân. Gia cảnh khó khăn, kìm nén nỗi đau về tinh thần, bà Nầm vẫn ngày ngày phải gồng gánh nuôi những đứa con tật nguyền. Bà ngậm ngùi: "Tuổi cha mẹ đã già, không thể sống mãi mà chăm nom các con được, trong khi chúng có lớn mà chẳng có khôn, không thể tự chăm sóc cho bản thân. Tôi rất mong nhận được nhiều hơn những sự giúp đỡ của các cấp, ngành và xã hội để các con tôi có nơi nương tựa về sau".

Dù tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút do nhiễm chất độc da cam song ông Lê Xuân Chinh (Đội 4A, xã Thanh Luông, huyện Điện Biên) vẫn phải cùng vợ chồng người con trai chăm sóc cháu gái Lê Đinh Bảo Ngọc (gần 7 tuổi) bị di chứng chất độc màu da cam từ ông. Bế trên tay đứa cháu gái chân tay co quắp, miệng méo xệch, không nhận thức được sự việc xung quanh, đôi mắt ông đượm buồn. Ông cho biết: "Trước đây tôi từng tham gia chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, trở về Thái Bình rồi lên Điện Biên xây dựng quê hương mới, lấy vợ sinh 2 con gái đầu lành lặn tôi vẫn không hề biết mình bị nhiễm chất độc màu da cam. Sau đó, vợ chồng tôi sinh thêm được cháu trai, có lẽ do ảnh hưởng chất độc da cam nên tay cháu bị khoèo song gia đình cũng không hề biết nguyên nhân là do đó. Chỉ tới khi cháu xây dựng gia đình và sinh con, cháu nội tôi không được khôn ngoan, khỏe mạnh như những đứa trẻ khác thì gia đình mới biết tôi bị nhiễm chất độc màu da cam nên đã ảnh hưởng tới cháu. Mỗi khi nhìn cháu lòng tôi đau như cắt, trách sao những kẻ gây chiến lại quá tàn độc, rải một loại hóa chất độc hại gây ảnh hưởng tới cả thế hệ con cháu của chúng tôi".

Ông Chinh cũng cho biết thêm, giờ cả nhà dồn tâm dồn lực để chăm sóc cho đứa cháu bất hạnh, vợ chồng con trai ông cũng không dám sinh thêm nữa bởi sẽ lại sinh ra những đứa con không lành lạnh, có tội với chúng lắm.

Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam

Đó chỉ là 3 trong số rất nhiều những mảnh đời bất hạnh của những người lính từng một thời tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc bị nhiễm chất độc màu da cam hiện đang sinh sống trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Ông Đỗ Công Long, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh, cho biết: Hiện trên địa bàn tỉnh Điện Biên có 214 đối tượng bị nhiễm chất độc hóa học, trong đó có 168 đối tượng là người trực tiếp tham gia kháng chiến, 46 đối tượng là con đẻ của người bị nhiễm được hưởng “Trợ cấp cho người hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học và con đẻ bị ảnh hưởng chất độc hóa học”. Ngoài ra, địa bàn tỉnh còn có 50 đối tượng là thế hệ thứ 3 bị di chứng chất độc màu da cam dẫn đến tật nguyền, dị dạng, trí tuệ kém phát triển. Tuy nhiên, các đối tượng này hiện chưa được hưởng chế độ đặc thù theo quy định của Nhà nước, nên được đưa vào diện hưởng trợ cấp xã hội đối với người khuyết tật.

Nhân Ngày vì nạn nhân chất độc màu da cam năm 2014, Hội Chữ thập đỏ Điện Biên đã tới thăm, tặng 10 suất quà trị giá 10 triệu đồng cho các nạn nhân da cam trên địa bàn huyện Điện Biên và Tuần Giáo (Trong ảnh: Ông Đỗ Công Long, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh tặng quà cho ông Nguyễn Văn Mỹ, thôn Chế Biến 2 xã Thanh Luông, huyện Điện Biên).

Nạn nhân nhiễm chất độc màu da cam trên địa bàn tỉnh ngoài khoản hỗ trợ sinh hoạt, phụ cấp hàng tháng còn được khám, chữa bệnh miễn phí; vào các dịp lễ, tết, Ngày thương binh liệt sỹ, Ngày vì nạn nhân chất độc màu da cam đều được các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội, cơ quan, đơn vị, các nhà hảo tâm tới thăm hỏi, tặng quà... thể hiện sự quan tâm, chăm lo và động viên họ vượt lên nỗi đau, ổn định cuộc sống.
Từ năm 2010 đến nay, tỉnh đã trích Quỹ đền ơn đáp nghĩa cùng với sự hỗ trợ của các tổ chức xã hội, các nhà hảo tâm xây dựng 12 ngôi nhà tình nghĩa, hỗ trợ sửa chữa hoặc xây mới 28 ngôi nhà cho các cựu chiến binh nhiễm chất độc hóa học.

Cũng theo ông Đỗ Công Long, dù rất quan tâm chăm lo cho đối tượng bị nhiễm chất độc hóa học, song trên thực tế nguồn lực để hỗ trợ riêng cho đối tượng này ở tỉnh còn rất hạn chế, trông chờ phần nhiều vào tấm lòng hảo tâm của các cá nhân, tổ chức thiện nguyện trong xã hội. Hiện vẫn còn rất nhiều những gia đình nạn nhân chất độc da cam đời sống còn gặp không ít khó khăn, họ cần nhiều hơn những sự quan tâm, hỗ trợ để xoa dịu đi những nỗi đau mà ngày ngày họ vẫn đang phải đương đầu.

Dương Huyền