ĐBP - Có mặt tại xưởng sản xuất cà phê của Công ty TNHH Hải An tại xã Mường Ảng, trong không gian sạch sẽ, ngăn nắp với hương thơm nồng nàn của những hạt cà phê Arabica, chúng tôi “mục sở thị” quy trình sản xuất, bắt đầu từ khâu rang, xay đến chế biến và đóng gói sản phẩm. Tận mắt chứng kiến quy trình chế biến cà phê chúng tôi mới thấu hiểu phần nào sự kỳ công để tạo ra một tách cà phê trọn vị.

Là một trong số ít doanh nghiệp đi đầu về chế biến sâu sản phẩm cà phê, những năm qua, Công ty TNHH Hải An đã chủ động đầu tư máy móc, dây chuyền sản xuất, chế biến, đóng gói nhằm nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm cà phê Mường Ảng.

Công nhân Công ty TNHH Hải An đóng gói sản phẩm cà phê hòa tan.

Đưa chúng tôi đi thăm cơ sở chế biến, ông Trương Văn An, đại diện Công ty TNHH Hải An chia sẻ: Để nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm, công ty đã đầu tư hệ thống máy móc hiện đại, gồm máy rang, máy nghiền và máy bắn màu, giúp công ty phát triển đa dạng dòng sản phẩm như cà phê bột (loại 200g, 500g), cà phê túi lọc, cà phê hòa tan. Trung bình đơn vị sản xuất ra thị trường trên 20 tấn cà phê/năm. Thời gian tới, công ty tiếp tục đầu tư dây chuyền sản xuất cà phê hòa tan nhằm chiếm lĩnh phân khúc thị trường tiện dụng trong nước và một số nước trong khu vực.

Thực hiện chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), xã Mường Ảng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện chủ trương về phát triển nông nghiệp, nông thôn. Trọng tâm là tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; tập trung duy trì, phát triển các vùng cây trồng thế mạnh như: Cà phê, mắc ca, cây ăn quả. Việc tập trung phát triển cây cà phê theo mô hình chuỗi giá trị đã giúp Mường Ảng chuyển đổi từ sản xuất manh mún sang sản xuất hàng hóa tập trung với 1.662ha cà phê, đạt doanh thu trên 260 tỷ đồng/năm. Hiện trên địa bàn xã Mường Ảng có 18 sản phẩm OCOP (tăng 12 sản phẩm so với đầu nhiệm kỳ), trong đó 8 sản phẩm cà phê đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, 4 sao được bán tại các cửa hàng, siêu thị và một số điểm du lịch trong và ngoài nước.

Sự gia tăng số lượng sản phẩm OCOP tại xã Mường Ảng từ đầu nhiệm kỳ đến nay là minh chứng cho hiệu quả công tác quảng bá và xây dựng thương hiệu. Thời gian tới xã tiếp tục xây dựng mô hình phát triển nông nghiệp sản xuất bền vững, theo hướng canh tác hữu cơ để nâng cao giá trị sản phẩm; khuyến khích các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu nông sản, nhất là sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP của địa phương.

Thực hiện chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, toàn tỉnh đã triển khai đồng bộ giải pháp, ban hành “Sổ tay hướng dẫn triển khai đề án mỗi xã một sản phẩm tỉnh Điện Biên giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030”. Sổ tay thống nhất quy trình thực hiện, từ bước đăng ký ý tưởng đến đánh giá, phân hạng. Xác định năng lực của chủ thể và cán bộ quản lý được coi là “chìa khóa” để nâng cấp chất lượng OCOP, tỉnh đã tổ chức tập huấn đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Cụ thể, từ năm 2020 đến nay toàn tỉnh đã mở 20 lớp tập huấn cho trên 1.000 học viên. Các lớp đào tạo trực tuyến về kỹ năng livestream bán hàng đã giúp các chủ thể OCOP tiếp cận với thương mại điện tử, giảm bớt sự phụ thuộc vào các kênh bán hàng truyền thống vốn gặp nhiều rào cản về địa lý. Nhờ sự nỗ lực đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở đã mang lại những kết quả đáng ghi nhận. Hiện nay, toàn tỉnh có 155 sản phẩm OCOP được chứng nhận, trong đó nhiều sản phẩm đạt 3 sao, 4 sao.

Sản xuất và đóng gói sản phẩm cà phê Hà Chung, xã Mường Ảng.

Bên cạnh thành tựu bước đầu, quá trình triển khai chương trình OCOP tại Điện Biên vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Việc chưa có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia cho thấy năng lực cạnh tranh của nông sản Điện Biên trên thị trường còn rất hạn chế. Phần lớn sản phẩm vẫn ở dạng thô hoặc sơ chế đơn giản (gạo, mật ong, chè, cà phê...), chưa có nhiều sản phẩm chế biến sâu. Điều này khiến giá trị kinh tế mang lại cho người nông dân không cao và dễ bị tác động bởi biến động giá cả thị trường. Mẫu mã, thiết kế bao bì của nhiều sản phẩm OCOP hiện nay vẫn nghèo nàn, thiếu tính thẩm mỹ và chưa thể hiện được đẳng cấp của sản phẩm đặc sản. Việc thiếu các thông tin truy xuất nguồn gốc như mã QR, mã vạch đã làm giảm niềm tin của người tiêu dùng vào sản phẩm.

Để nâng cao số lượng, chất lượng sản phẩm OCOP, giải pháp trọng tâm thời gian tới của tỉnh là đẩy mạnh chế biến sâu và ứng dụng công nghệ số. Tập trung lựa chọn, hỗ trợ các sản phẩm tiềm năng để nâng hạng, đặc biệt là từ 3 sao lên 4 sao và từ 4 sao lên 5 sao. Ứng dụng công nghệ số trong thu thập, quản lý cơ sở dữ liệu về OCOP. Triển khai ứng dụng công nghệ Blockchain trong truy xuất nguồn gốc và phát triển các ứng dụng di động (Mobile App) cho chủ thể OCOP. Đây sẽ là “đòn bẩy” giúp sản phẩm Điện Biên minh bạch hóa chất lượng, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng với sản phẩm. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ, đảm bảo nguồn lực tài chính lâu dài, linh hoạt cho các chủ thể OCOP, nhất là trong việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Anh Nguyễn