ĐBP - Để nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột, tạo sinh kế ổn định cho người dân trong mục tiêu giảm nghèo bền vững, thời gian qua, ngành Nông nghiệp tỉnh tập trung phát triển các vùng sản xuất chủ lực, hình thành chuỗi liên kết và đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất. Qua đó, từng bước xây dựng nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao thu nhập cho nông dân.

Lãnh đạo UBND tỉnh cùng đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, chính quyền địa phương đánh giá quy trình canh tác lúa thông minh tại phường Mường Thanh.

Xác định chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững, ngành Nông nghiệp tỉnh tập trung ứng dụng khoa học - công nghệ vào canh tác, mở rộng các mô hình sản xuất hữu cơ, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, đồng thời chú trọng khâu chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Nhiều mô hình mới đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng nông sản, tăng thu nhập cho người dân và từng bước khẳng định thương hiệu nông sản Điện Biên trên thị trường.

Vụ lúa đông xuân năm 2024 - 2025, lần đầu tiên tỉnh Điện Biên triển khai mô hình sản xuất lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính với diện tích 85,86ha. Đây là bước tiến quan trọng trong ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, vừa nâng cao giá trị nông sản, vừa thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường. Mô hình canh tác lúa thông minh sử dụng công nghệ đo lường, giám sát lượng giảm phát thải khí nhà kính thông qua phần mềm MRV. Đồng thời, kiểm tra tính chính xác và trách nhiệm của người trồng lúa bằng ứng dụng “Net Zero Carbon”. Kết quả cho thấy, chi phí sản xuất giảm, năng suất cao hơn; đặc biệt, người dân còn được nhận tiền từ bán tín chỉ carbon, ước khoảng 880.000 đồng/ha.

Tại xã Mường Nhé, những năm gần đây, Hợp tác xã Dịch vụ và sản xuất nông nghiệp Hà Ân đã triển khai hiệu quả mô hình trồng bí xanh theo hướng nông nghiệp sạch, an toàn, chất lượng. Toàn bộ mô hình trồng bí được chăm sóc theo quy trình kỹ thuật, hạn chế cỏ dại và sâu bệnh; giàn leo truyền thống bằng tre, gỗ được thay thế bằng giàn lưới; đồng thời áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt của Israel, giúp giữ độ ẩm cho đất, bảo đảm dinh dưỡng cho cây trồng, tiết kiệm nước và giảm chi nhân công.

Ông Nguyễn Hồng Quân, Hợp tác xã Dịch vụ và sản xuất nông nghiệp Hà Ân cho biết: Việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Chi phí sản xuất giảm, năng suất nâng cao, sản phẩm bảo đảm chất lượng, an toàn. Hiệu quả của việc trồng bí xanh còn giúp người dân nhận thấy tất yếu việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng là hướng tới nền nông nghiệp hàng hóa, bền vững.

Thời gian qua, chuyển đổi số đang từng bước được triển khai trong ngành Nông nghiệp. Đến năm 2025, diện tích được chứng nhận VietGAP toàn tỉnh còn hiệu lực đạt 28,5ha; diện tích đạt chứng nhận GlobalGAP là 1,3ha rau, củ, quả; toàn tỉnh có 3 cơ sở sản xuất được chứng nhận hữu cơ với tổng diện tích 13,75ha gồm chè, cây ăn quả và rau, củ, quả.

Ngành Nông nghiệp tỉnh đã từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý trồng trọt, đặc biệt là xây dựng, quản lý mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc nông sản. Riêng năm 2025, tỉnh đã cấp 7 mã số vùng trồng nội địa cho các cây lúa, cà phê, bưởi, mít, nâng tổng số mã vùng trồng toàn tỉnh lên 16 mã, với tổng diện tích 75,6ha. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch thông tin và gia tăng giá trị nông sản.

Song song với đó, nhiều phần mềm, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được đưa vào sử dụng như: Cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp, phần mềm VAHIS trong lĩnh vực thú y, phần mềm quản lý giống, thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường trong nuôi trồng thủy sản… góp phần hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành.

Ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn trực tiếp với tái cơ cấu ngành và nâng cao giá trị sản xuất. Thực hiện Đề án Chuyển đổi số tỉnh Điện Biên giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, ngành Nông nghiệp đã tập trung triển khai các giải pháp trọng tâm, trước hết là ứng dụng công nghệ vào sản xuất, quản lý vùng trồng và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Chuyển đổi số không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn hướng tới hỗ trợ trực tiếp người sản xuất thông qua các công cụ như: Truy xuất nguồn gốc, giám sát dịch bệnh, kết nối thị trường. Đây là cơ sở để nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, giảm chi phí sản xuất và từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Hiện nay, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, đơn vị viễn thông nhằm phát triển hạ tầng số, mở rộng ứng dụng công nghệ vào thực tế sản xuất như: Quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc nông sản, dự báo dịch bệnh cây trồng, vật nuôi. Những giải pháp này góp phần giảm thiểu rủi ro, nâng cao chất lượng nông sản, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho tiêu thụ sản phẩm và phát triển thương mại điện tử trong lĩnh vực nông nghiệp.

Từ những đổi thay trong phương thức sản xuất đến cách quản lý ngày càng hiện đại, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số đang dần tạo nền tảng mới cho nông nghiệp Điện Biên, từng bước hướng tới sự phát triển bền vững, phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Lan Phương