ĐBP - Phát huy lợi thế về đất đai, thổ nhưỡng, xã Tuần Giáo xác định việc tổ chức lại sản xuất, hình thành vùng hàng hóa và tăng cường liên kết tiêu thụ nông sản là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Qua đó, góp phần từng bước đánh thức tiềm năng, giá trị nông sản, mở ra cơ hội phát triển bền vững cho kinh tế nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân.

Xã Tuần Giáo hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị gồm thị trấn Tuần Giáo, xã Quài Cang và Quài Nưa. Qua đó mở ra không gian phát triển mới với quỹ đất nông nghiệp rộng, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và nguồn nước thuận lợi cho sản xuất. Trên cơ sở đó, xã đã tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, đa giá trị; đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ số trong sản xuất, sơ chế và tiêu thụ sản phẩm. Phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với xây dựng chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng, năng suất và giá trị gia tăng của các sản phẩm chủ lực, đặc biệt là mắc ca và cà phê.

Sản phẩm hạt mắc ca sấy tách kẽ Thoa Quang được người tiêu dùng tin tưởng, ưa chuộng.

Hiện nay, xã Tuần Giáo là một trong những địa phương “top” đầu của tỉnh về diện tích cây mắc ca, với gần 2.396ha; trong đó diện tích thu hoạch và thu nhập khoảng 350ha, sản lượng đạt khoảng 2.442 tấn. Tổng diện tích cây cà phê là trên 609ha; diện tích cho thu hoạch quả 67,45ha, sản lượng cà phê nhân 165 tấn.

Xác định phát triển vùng nguyên liệu mắc ca và cà phê là hướng đi quan trọng trong cơ cấu lại ngành Nông nghiệp, xã Tuần Giáo chủ động rà soát, quy hoạch và mở rộng các vùng nguyên liệu tập trung; chuyển đổi cơ cấu cây trồng đối với diện tích đất kém hiệu quả sang trồng mắc ca, cà phê. Tổ chức quản lý vùng nguyên liệu theo quy định, bảo đảm các vùng sản xuất được đăng ký, cấp mã số vùng trồng và kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ hoặc quy chuẩn chuyên ngành tương tự.

Bên cạnh đó, xã chú trọng tăng cường chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho người dân; phát triển, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ hợp tác và hợp tác xã nông nghiệp; xây dựng tổ hợp tác, hợp tác xã trở thành đầu mối trung tâm trong liên kết sản xuất, thu mua, sơ chế và tiêu thụ sản phẩm giữa nông dân - doanh nghiệp - nhà phân phối, bảo đảm vai trò “cầu nối” trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Hiện nay, trên địa bàn xã Tuần Giáo có 25 tổ hợp tác và 2 hợp tác xã tham gia các dự án liên kết chuỗi giá trị, chủ yếu phát triển sản phẩm từ cây mắc ca. Toàn xã đã xây dựng được 17 sản phẩm OCOP, trong đó 15 sản phẩm đạt 3 sao và 2 sản phẩm đạt 4 sao. Phần lớn sản phẩm OCOP được chế biến từ mắc ca và cà phê. Một số sản phẩm tiêu biểu như: Hồng Kỳ International Coffee HK13; Arabica Espresso (cà phê nguyên hạt HK10); mắc ca Việt Hà; hạt mắc ca sấy tách kẽ Thoa Quang; nhân mắc ca sấy giòn Thoa Doãn.

Ông Quàng Văn Cương, Chủ tịch UBND xã Tuần Giáo cho biết: Xác định mắc ca, cà phê là cây trồng chủ lực, xã định hướng hình thành và mở rộng vùng nguyên liệu mắc ca, cà phê theo hướng hàng hóa với tổng diện tích đạt khoảng 4.000ha. Trong đó, 3.000ha vùng trồng được xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ và quản lý bằng công nghệ số và 30ha được ứng dụng công nghệ cao theo hướng sản xuất nông nghiệp thông minh. Trên 75% diện tích hoặc sản lượng mắc ca và cà phê được chứng nhận chất lượng và tiêu thụ thông qua các hợp đồng liên kết chuỗi giữa nông dân - tổ hợp tác/hợp tác xã - doanh nghiệp.

Hiện nay, xã Tuần Giáo đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty TNHH Xuất nhập khẩu cà phê Việt Bắc trong việc liên kết tiêu thụ sản phẩm. Doanh nghiệp cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm cà phê của người dân trên địa bàn đến năm 2050, với mức giá theo thị trường nhưng không thấp hơn 10.000 đồng/kg hoặc 0,4 USD/kg (tùy theo mức giá nào cao hơn). Đây được xem là “bệ đỡ” quan trọng, góp phần tạo niềm tin để người dân yên tâm đầu tư, mở rộng diện tích và áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăm sóc, nâng cao chất lượng cà phê.

Bên cạnh đó, xã Tuần Giáo đặt kỳ vọng có ít nhất 1 - 2 nhà máy sơ chế hoặc chế biến sâu đối với mắc ca và cà phê được hình thành hoặc liên kết hoạt động ổn định trên địa bàn và trong khu vực lân cận. Xây dựng và phát triển nhãn hiệu tập thể hoặc chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm mắc ca và cà phê; có thêm ít nhất 16 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên (trong đó ít nhất 10 sản phẩm mắc ca hoặc cà phê).

Những ngày này, hơn 40 hộ dân bản Phung tham gia góp đất trồng ớt J xanh trên diện tích 4,5ha đang tích cực chăm sóc, chuẩn bị bước vào thời điểm thu hoạch. Đây là vụ sản xuất đầu tiên được triển khai theo hình thức liên kết, sản phẩm đã được doanh nghiệp ký kết bao tiêu, mở ra hướng đi ổn định, lâu dài cho người dân.

Anh Lò Duy Thiểm, Bí thư Chi bộ bản Phung cho biết: Khi tham gia mô hình, người dân được hướng dẫn cụ thể từ khâu trồng, chăm sóc, tưới nước, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh theo quy trình kỹ thuật an toàn. Nhờ được hỗ trợ kỹ thuật bài bản, đến nay diện tích ớt sinh trưởng, phát triển tốt, dự kiến năng suất bình quân đạt khoảng 50 tấn/ha.

Có thể thấy rằng, từ sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền cùng nỗ lực đổi mới tư duy sản xuất của các hợp tác xã và nông dân, xã Tuần Giáo đã tạo ra những sản phẩm nông nghiệp có chất lượng, từng bước hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Từ đó nâng cao giá trị nông sản địa phương, mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bài, ảnh: Sầm Phúc