ĐBP - Tháng 3, khi những cơn gió xuân còn vương hơi lạnh trên các sườn đồi, bản Nặm Cứm, xã Nà Tấu sáng bừng trong sắc trắng tinh khôi của hoa ban.

Sắc trắng tinh khôi của hoa ban tại bản Nặm Cứm, xã Nà Tấu.

Theo người dân địa phương, rừng ban hiện hữu ở Nặm Cứm từ khi lập bản những năm thập kỷ 90 của thế kỷ trước. Trải qua quá trình sinh sống, phát triển, những cây ban cổ thụ đã trở thành một phần thân thuộc trong đời sống, nếp sinh hoạt thường ngày của người dân.

Hoa ban bung nở những ngày đầu tháng 3 ở bản Nặm Cứm.

Đồng bào dân tộc Mông sinh sống dưới tán ban cổ thụ.

Những cây ban cổ thụ mọc xen giữa nương lúa, vườn rau, ven lối đi, phủ trắng sườn đồi, sườn núi quanh bản. Từng nhành ban trắng muốt, tinh khôi vươn mình trên nếp nhà của đồng bào dân tộc Mông. Dưới tán hoa ban, người lớn nghỉ chân sau buổi lên nương, trẻ nhỏ vui chơi, quây quần bên đống lửa ấm đầu xuân. Tại đó, những câu chuyện đời sống, phong tục từng chút, từng chút được truyền lại, tiếp nối qua các thế hệ đồng bào dân tộc Mông nơi đây.

Ban bung nở quanh bản.

Dưới tán hoa ban là nhịp sống bình yên ở Nặm Cứm.

Mùa hoa ban tại Nặm Cứm thường bắt đầu từ tháng ba, cây ban gần như rụng hết lá, chỉ còn từng chùm hoa trắng nở rộ giữa bản làng. Khi gió xuân thổi qua, từng cánh hoa trắng mỏng tanh nhẹ rơi theo gió tạo nên khung cảnh nguyên sơ, thơ mộng đặc trưng nơi bản làng vùng cao Tây Bắc.

Khung cảnh nguyên sơ, thơ mộng bên những nếp nhà mái thấp của đồng bào Mông.

Vài năm trở lại đây, với sự quan tâm của chính quyền địa phương trong việc gìn giữ cảnh quan, thúc đẩy phát triển du lịch cùng sự lan tỏa của các kênh thông tin, truyền thông, rừng ban Nặm Cứm dần được nhiều người biết tới. Hình ảnh rừng ban nở trắng mỗi độ tháng 3 đã lan tỏa rộng rãi, đưa Nặm Cứm thành một trong những điểm dừng chân đáng nhớ của du khách thập phương trong hành trình khám phá Điện Biên mỗi mùa hoa ban nở.

Du khách chụp ảnh, lưu giữ mùa ban giữa đại ngàn.

Bản Nặm Cứm với hơn 70 hộ dân đều là đồng bào dân tộc Mông. Kinh tế của người dân chủ yếu dựa vào trồng trọt, chăn nuôi nên đời sống còn khó khăn. Với việc được du khách muôn phương biết tới nhiều hơn, tận dụng lợi thế thiên nhiên sẵn có, người dân bản Nặm Cứm từng bước làm homestay, cung cấp dịch vụ ăn, nghỉ cho du khách khi tới thăm, khám phá rừng ban. Có thể nói, rừng ban cổ đã mở hướng đi mới trong phát triển kinh tế cho người dân bản địa.

Ngày hội Văn hóa xã Nà Tấu lần thứ nhất năm 2026 tổ chức ngày 7 - 8/3 tại bản Nặm Cứm gắn với bảo tồn cây ban cổ. Trong khuôn khổ ngày hội diễn ra nhiều hoạt động sôi nổi như: Giới thiệu sản phẩm địa phương, trình diễn văn nghệ, thi đấu các trò chơi dân gian, giao lưu văn hóa... Mọi hoạt động văn hóa, thể thao diễn ra giữa sắc hoa ban trắng muốt hứa hẹn đem đến ấn tượng khó phai trong lòng người dân và du khách thập phương.

Các gian hàng được trang trí, trưng bày sản phẩm đặc trưng phục vụ ngày hội văn hóa xã Nà Tấu tại bản Nặm Cứm.

Giữa đại ngàn, rừng ban cổ Nặm Cứm vẫn đúng hẹn bung nở mỗi độ tháng 3 về. Từng cánh ban trắng nhẹ đưa theo gió như gọi mời bước chân du khách thập phương tìm về, hòa mình vào vẻ đẹp tinh khôi, nguyên sơ và yên bình.

Trần Nhâm